🕋 Kedudukan Tinggi Hajar (Hagar) dalam Islam Melalui Ibadah Haji

Memahami Peranannya sebagai Seorang Matriark dan Ibu kepada Banyak Bangsa

⸻

📜 Akar Perjanjian: Ibrahim, Hajar, dan Janji Ilahi

Dalam Taurat, Tuhan telah mengadakan perjanjian dengan Nabi Ibrahim (Ibrāhīm عليه السلام), dengan janji bahawa baginda akan menjadi:

• 🌍 Satu keberkatan kepada semua bangsa

• 👑 Bapa kepada banyak bangsa — secara biologikal dan juga rohaniah

Namun, Hajar (Hagar)—wanita Mesir yang melahirkan Ismail (Ismā‘īl عليه السلام)—tidak disenaraikan dalam tradisi Yahudi sebagai salah seorang matriark. Dalam al-Qur’an pula, namanya tidak disebut secara langsung, dan bahkan mata air ajaib yang dikaitkan dengannya—Zamzam—tidak disebut namanya secara literal, walaupun legasinya terjalin erat dalam amalan ibadah Islam.

⸻

🏜 Ujian Padang Pasir: Iman dalam Keadaan Terdesak

Menurut tradisi Islam, Nabi Ibrahim diperintahkan oleh Tuhan untuk meninggalkan Hajar dan bayi Ismail di lembah tandus Makkah. Tanpa air dan tanpa tumbuh-tumbuhan, keputusasaan seorang ibu berubah menjadi satu tindakan iman yang luar biasa:

• 🏃‍♀️ Hajar berlari tujuh kali antara bukit Safa dan Marwa untuk mencari air

• 👼 Dalam usahanya, seorang malaikat muncul, menghentakkan tanah, lalu terpancutlah mata air Zamzam

Ini bukan sekadar kisah kelangsungan hidup—ia adalah penetapan ilahi bagi satu legasi rohani baharu melalui Ismail, yang daripadanya kelak lahir Nabi Muhammad ﷺ.

⸻

🕋 Ritual Sa‘i: Mengabadikan Perjuangan Seorang Ibu

Salah satu rukun utama dalam ibadah Haji ialah Sa‘i, iaitu pengulangan semula pencarian air oleh Hajar:

• 👣 Jemaah berjalan atau berlari tujuh kali antara Safa dan Marwa, sebagaimana yang dilakukan oleh Hajar

• 📿 Amalan ini bukan sekadar simbolik—ia merupakan rukun wajib untuk menyempurnakan Haji dan ‘Umrah

Dengan menjadikan pencarian air seorang ibu sebagai sebahagian kekal dalam ibadah, Islam melakukan sesuatu yang tidak dilakukan oleh Taurat dan tradisi Yahudi—ia mengangkat Hajar ke kedudukan seorang matriark rohani.

⸻

🌟 Hajar: Matriark kepada Banyak Bangsa

Melalui ibadah Haji, kedudukan Hajar mengalami transformasi besar:

• 📖 Daripada tidak disebut namanya dalam teks al-Qur’an → kepada ingatan pusat dalam amalan ibadah Islam

• 🏛 Daripada dipinggirkan dalam tradisi Judeo-Kristian → kepada dihormati sebagai ibu kepada ummah Islam

• ❤️ Daripada seorang ibu yang terdesak di padang pasir → kepada simbol ketabahan, iman, dan pemeliharaan ilahi

Kisahnya mengajarkan bahawa:

Iman ketika diuji mampu melahirkan legasi yang melangkaui generasi.

⸻

✨ Mengapa Ini Penting Hari Ini

Pada setiap musim Haji, jutaan umat Islam—lelaki dan wanita—menjejaki langkah Hajar, meletakkan diri mereka secara fizikal dalam perjalanan hidupnya. Ketabahannya bukan sekadar dikenang, tetapi dialami secara langsung.

Oleh itu, Hajar bukan sekadar ibu kepada Ismail, malah:

• 🌍 Ibu kepada banyak bangsa melalui perjanjian Ibrahim

• 🕊 Lambang kepercayaan mutlak kepada perancangan Tuhan

• 🏅 Teladan rohani bagi semua orang beriman

⸻

📌 Kesimpulan

Dalam tradisi Islam, kisah Hajar di padang pasir bukanlah catatan sampingan—ia adalah naratif asas. Ritual Sa‘i mengabadikan keberaniannya, mengubahnya daripada tokoh sejarah kepada simbol iman yang hidup.

Dengan cara ini, ibadah Haji mengangkat Hajar sebagai seorang matriark dalam salasilah rohani Islam, sekaligus merealisasikan janji Tuhan untuk menjadikan dirinya dan anaknya sebuah bangsa yang agung.